Monday, December 13th, 2021.

Сыйлыктар жана наамдар

Кыргыз мамлекеттик юридикалык университети: Р.Тургунбеков жана К.Нурбеков атындагы сыйлыктар, ошондой эле “КГЮАнын эмгек сиңирген кызматкери”, “КГЮАнын Ардактуу доктору наамы”, “КГЮАнын Ардактуу профессору” наамдары сыяктуу бир катар сыйлыктарды жана наамдарды негиздеген

Юридикалык кесиптин кадыр-баркын көтөрүү жана Кыргыз мамлекеттик юридикалык университетинин юридикалык корпорациясын консолидациялоо  максатында Кубанычбек Нурбеков атындагы жана Рафик Тургунбеков атындагы сыйлыктар түзүлгөн, алар демократиялык коомду түзүүгө жана укуктук мамлекеттин институттарын өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн берилүүчү артыкчылык белгиси болуп саналат.

Кубанычбек Нурбеков – мамлекеттик укуктун негиздерин илим катары түптөгөн Кыргызстандагы биринчи юридика илимдеринин доктору. Эки жүз илимий эмгектин жана изилдөөнүн автору. Ал Кыргызстандын улуттук энциклопедиясын чыгарууга катышкан, редакциялык кеңештин мүчөсү жана мамлекет жана укук теориясынын маселелери боюнча олуттуу изилдөөлөрдүн автору жана редактору болгон. 1978-жылы кабыл алынган Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасынын Конституциясынын кыргыз тилиндеги текстинин авторлорунун жана редакторлорунун бири, мамлекет жана укук теориясында улуттук илимдин калыптанышына жана өнүгүшүнө салым кошкон. 18 жашында эле, ал  СССР Жогорку Советинин Президиуму тарабынан “Улуу Ата Мекендик согуштагы каарман эмгеги үчүн” медалы менен сыйланган.

Тургунбеков Рафик Тургунбекович – юридика илимдеринин доктору, профессор, Кыргыз Республикасынын Илимдер академиясынын мүчө-корреспонденти, СССР Конституциялык Көзөмөл Комитетинин мүчөсү. Анын 100дөн ашуун илимий эмгектери, анын ичинде 6 монографиясы жарык көргөн. Тургунбеков Рафик Тургунбекович СССРдин медалдары, Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы менен сыйланган.

Бул сыйлыктар юриспруденциянын зор маанилүүлүгүнө жалпы жана илимий коомчулуктун көңүлүн буруу, ошондой эле юридикалык илим жаатына салым кошкон илимпоздорду бөлүп көрсөтүү максаттарын көздөйт.

Рафик Тургунбеков атындагы сыйлык юридикалык илимий ишмердүүлүктү өнүктүрүүгө кошкон зор салымы үчүн, ал эми Кубанычбек Нурбеков атындагы сыйлык жаш илимпоздордун юридикалык илим жаатындагы мыкты илимий жетишкендиктери үчүн берилет, анын ичинде:

юридика илиминин өнүгүшүнө олуттуу салым кошкон келечектүү багыттар   боюнча илимий иштер;
адам укуктарын жана эркиндиктерин коргоо жана укуктук саясат жаатындагы республика үчүн башка маанилүү милдеттерди чечүү боюнча иштер;
“Юриспруденция” жаатында адистерди даярдоонун деңгээлин кыйла жогорулатуучу жаңы билим берүү технологияларын иштеп чыгуу;
окуу китептерин, окуу куралдарын жана окуу жабдууларын түзүү.

Сыйлыктарга диплом же күбөлүк, лауреат төш белгиси жана акчалай сумма кирет. Төш белги (лауреаттын медалы) – сары металлдан тегерек формада жасалып, анын алдыңкы бетинде Р.Т.Тургунбековдун сүрөтү түшүрүлүп, жогорку бөлүгүндө “Р.Т.Тургунбеков атындагы сыйлык” деген жазуу, ал эми төмөнкү бөлүгүндө лавр жалбырагынын сүрөтү бар. Арткы бетинде КГЮАнын герби түрүндөгү символ, жогорку бөлүгүндө тегеректелген – “Кыргыз мамлекеттик юридикалык академиясы” жазуусу бар.     К.Нурбековдун кийимге тагылуучу төш белгиси (медалы) ачык көк түстөгү муар лентасы менен капталган тик бурчтуу калыпка ээ.

“КГЮАнын ардактуу доктору” наамы дүйнөлүк жана ата мекендик илимге кошкон салымы жана илимий-педагогикалык кадрларды даярдоо, илимий-изилдөөчүлүк окуу китептерин иштеп чыккандыгы үчүн Кыргыз мамлекеттик юридикалык университетинин же башка жогорку окуу жайларынын, илимий-изилдөө мекемелеринин илимдин докторлоруна, Кыргыз Республикасынын жарандарына жана башка мамлекеттердин жарандарына да ыйгарылат.

“КГЮАнын ардактуу докторуна” салтанаттуу жагдайда мантия, “КГЮАнын ардактуу доктору” деген жазуусу бар атайын медалы жана КГЮАнын ректорунун колу коюлган диплом берилет. КГЮАнын ардактуу докторунун сүрөтү КГЮАда илинет.          “КГЮАнын ардактуу докторуна” КГЮАнын каражаттарынан ай сайын үч минималдуу эмгек акы өлчөмүндө сыйлык акы белгилениши мүмкүн. КГЮАнын ардактуу докторлору КГЮАнын Окумуштуулар кеңешинин ардактуу мүчөлөрү болуп эсептелишет.

“КГЮАнын ардактуу профессору” наамына, ата мекендик юридикалык  илимге жана илимий-педагогикалык кадрларды даярдоого, КГЮАнын өнүгүшүнө зор салым кошкон;  илим жана жогорку окуу жайларынын көйгөйлөрү жаатындагы эмгектери менен кеңири таанымал болгон; окуу китептерин, окуу куралдарын иштеп чыгып, окутуунун жаңы технологияларын киргизүүгө салымы бар профессорлор, илимдин докторлору, өзгөчө учурларда – доценттер, илимдин кандидаттары, башка адамдар талапкер болушу мүмкүн.

“КГЮАнын ардактуу профессоруна” салтанаттуу түрдө мантия, “КГЮАнын ардактуу профессору” деген жазуусу бар атайын медаль жана КГЮАнын ректорунун колу коюлган аттестат берилет.

“КГЮАнын ардактуу профессору” кафедранын курамында өмүр бою калат  жана штаттык кызмат ордун ээлегендигине же ээлебегендигине карабастан чечүүчү добушу менен кафедранын бардык иштерине, отурумдарына катышууга укуктуу.

“КГЮАнын ардактуу профессоруна” КГЮАнын фондусунан ай сайын үч минималдуу эмгек акы өлчөмүндө сыйлык акы белгилениши мүмкүн.

Укук жаатында жогорку квалификациялуу адистерди даярдоодо бир кыйла чоң салым кошкон кызматкерлерди моралдык жактан стимулдаштыруу максатында “КГЮАнын эмгек сиңирген кызматкери” наамы уюштурулган.

“КГЮАнын эмгек сиңирген кызматкери” наамы КГЮАда 3 жылдан кем эмес иштеген,   эмгек жолунда КГЮАнын билим берүү жана илимий ишине маанилүү салым кошкон, кызматтык милдеттерин кесипкөйлүк жана абийирдүүлүк менен аткарган, эмгеги үчүн сыйлыктарга жана ыраазычылыктарга ээ болушкан адамдарга, ошондой эле жогорку квалификациялуу адистерди даярдоодо, билим берүү процессине студенттердин жана аспиранттардын өз алдынчалыгын өнүктүрүүнү камсыз кылган жаңы технологияларды, сабактарды уюштуруунун жана өткөрүүнүн формаларын жана усулдарын жигердүү киргизүүдө педагогикалык ишмердүүлүктө олуттуу ийгиликтерге жетишкендерге; фундаменталдык, изденүүчүлүк жана колдонмо мүнөздөгү көйгөйлөр боюнча илимий изилдөөлөрдөгү жогорку жетишкендиктери барларга берилет.

Анын менен катар,  билим берүү көйгөйлөрү, ошондой эле билим берүү процессине илимдин жетишкендиктерин киргизүү жана студенттер менен аспиранттардын илимий-изилдөө иштерин жетектөө, окуу адабияттарын иштеп чыгууда жана басып чыгарууда жетишкендиктер жана окутуу сабактарын усулдук материалдар, көрсөтмө куралдар жана техникалык окуу куралдары менен камсыз кылуу; финансылык-чарбалык ишти уюштурууда, КГЮАнын материалдык-техникалык жана окуу-лабораториялык базасын  өнүктүрүүдө жана чыңдоодо, билим берүү жана илимий-изилдөө процесстерин уюштурууда жана жүзөгө ашырууда көмөкчү функцияларды аткарууда байкалган оң натыйжалар.